Thông tư 05/2018/TT-BCT (ngày 03/04/2018) hướng dẫn Nghị định 31/2018/NĐ-CP về xuất xứ hàng hóa, tập trung vào xuất xứ không ưu đãi: cách xác định hàng có xuất xứ Việt Nam, C/O mẫu B và các loại chứng nhận không thuộc hiệp định thương mại tự do. Thông tư còn hiệu lực, đã sửa bởi Thông tư 44/2023/TT-BCT (áp dụng từ 15/02/2024) và Thông tư 23/2025/TT-BCT (từ 05/05/2025). Bản hợp nhất gần nhất là Văn bản hợp nhất 21/VBHN-BCT ngày 07/07/2025. Phần dưới là bài viết từ khaibaohaiquan.com tóm tắt nội dung và điểm mới.
Thông tư quy định những gì?
- Xác định xuất xứ không ưu đãi: hàng có xuất xứ thuần túy, hoặc không thuần túy nhưng trải qua công đoạn gia công, chế biến cuối cùng làm thay đổi cơ bản hàng hóa. Tiêu chí chung thường được nhắc là hàm lượng giá trị gia tăng từ 30% hoặc chuyển đổi mã HS ở cấp 4 số; quy tắc cụ thể mặt hàng nằm ở Phụ lục I (PSR mẫu B).
- Công đoạn gia công đơn giản: liệt kê các công đoạn không đủ để hàng có xuất xứ (đóng gói, dán nhãn, phân loại, lắp ráp đơn giản…).
- Cấp C/O không ưu đãi: C/O mẫu B, C/O theo yêu cầu của nước nhập khẩu, giấy chứng nhận hàng không thay đổi xuất xứ (CNM).
Sửa đổi năm 2025: ai cấp C/O không ưu đãi?
Điều 1 Thông tư 23/2025/TT-BCT giao Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cấp và quản lý: C/O mẫu B của Việt Nam, C/O mẫu A theo GSP, C/O mẫu GSTP, C/O theo yêu cầu của nước nhập khẩu và CNM trên cơ sở C/O của nước xuất khẩu đầu tiên. Thông tư 23/2025 cũng sửa Thông tư 38/2018/TT-BCT về GSP và mã REX.
Theo Trung tâm WTO (VCCI, 05/2026), C/O hiện do Bộ Công Thương và UBND cấp tỉnh được phân cấp cấp; 31/34 tỉnh, thành đã nhận phân cấp. C/O cấp trên eCoSys có chữ ký số, con dấu điện tử và mã QR để tra cứu. Dự thảo nghị định thay Nghị định 31/2018 đang được xây dựng, bổ sung cơ chế tự chứng nhận.
Khi nào doanh nghiệp cần C/O mẫu B?
C/O mẫu B chứng nhận hàng có xuất xứ Việt Nam nhưng không đi kèm ưu đãi thuế. Doanh nghiệp thường cần C/O mẫu B khi nước nhập khẩu yêu cầu chứng minh xuất xứ để áp thuế thông thường, khi xuất sang nước chưa có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam, hoặc khi hợp đồng, thư tín dụng yêu cầu. Hàng đi các nước có FTA thì nên xin mẫu C/O ưu đãi tương ứng để người mua được giảm thuế.
